• DOLAR5,37710.06
  • EURO6,09760.41
  • ALTIN214,4390.36
  • BIST90.7420.24

Motor Nöron (ALS) Hastalığı Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

Motor Nöron (ALS) Hastalığı Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

ALS hastalığı olarak bilinen motor nöron hastalığı nedir? ALS hastalığının belirtileri nelerdir ve nasıl tedavi edilir? İşte, ALS hastalığıyla ilgili olarak bilmeniz gereken önemli bilgiler...

Haber güncelleme tarihi 22.05.2018 12:24

MOTOR NÖRON (ALS) HASTALIĞI NEDİR?

İlk olarak 1869 yılında Fransız nörolog Dr. Jean-Martin Charcot tarafından tanımlanan motor nöron (ALS) hastalığı, ilk zamanlarda Charcot hastalığı olarak anılsa da günümüzde ALS hastalığı olarak bilinmektedir. Sinir sistemi hastalığı olan ALS’nin açılımı Amiyotrofik Lateral Skleroz olarak belirtilmektedir.

Merkezi sinir sistemi, beyin sapı ve omurilik gibi bölgelerde motor sinir hücrelerinin kaybı nedeniyle meydana gelen bir hastalıktır. Beyin ve omurilikteki motor nöronların zarar görmesine bağlı olarak nefes almak ve yürümek gibi kişinin temel ihtiyaçlarını karşılaması zorlaşır. Beyin ve omurilikte bulunan bu sağlıklı sinirler sertleşir ve hasarlı doku oluşur. Bu nedenle hastanın kaslarında zaman içinde zayıflama görülürken belli bir zaman sonra kaslar çalışamaz hale gelir.

Kas hareketlerinin kontrolünden sorumlu sinirler motor nöron olarak adlandırılmaktadır. Motor nöron adı verilen bu sinirler beyin ve kas arasındaki iletişimi sağlamak gibi önemli bir göreve sahiptirler. Motor nöronlara zarar veren ve yok olmasını sağlayan ALS hastalığı, kasların çalışamaz hale gelmesine neden olarak hastanın felç olmasına sebebiyet verir.

als-.jpg

Beyindeki ve omurilikteki sinir hücrelerine zarar veren ALS hastalığı, zaman içinde hastanın konuşma, yürüme, nefes alma ve yutma gibi temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamasını güçleştirir. Hastalık görme, işitme, duyma, koku alma ve dokunma gibi duyu organlarında herhangi bir his kaybına neden olmaz. Ancak hafıza, düşünce ve öğrenme gibi fonksiyonlarda gerileme söz konusu olabilir. Hastalık ilerleyen evrelerde felçe neden olur.

ALS hastalığı, genellikle 40-75 yaş aralığında görülmektedir. Çocuklarda görülme olasılığı oldukça düşük olan ALS, orta yaş grubundaki erkeklerde daha sık görülmektedir. ALS hastalığı 100.000’de 1-1,5 oranında görülmektedir.

Dünyanının hemen hemen heryerinde görülen motor nöron hastalığının çeşitli isimlerle anıldığını söyleyebiliriz. Motor Nöron (ALS) hastalığının farklı isimlerle anılmasının başlıca nedeni o ülkedeki bazı ünlü isimlerin bu hastalığa yakalanmış olmasıdır. Ülkemizde Fenerbahçeli ünlü futbolcu Sedat Balkanlı’nın hastalığı olarak tanınmıştır.

ALS Hastası Ünlülerden Bazıları

  • İngiliz fizikçi Stephen Hawking
  • Fenerbahçeli Futbolcu Sedat Balkanlı
  • Çinli lider Mao Zedong
  • Amerikan politikacı Jacob Javits

sedat-balkanli.jpg


 

MOTOR NÖRON HASTALIĞI (ALS) NEDEN OLUR?

Birçok etkenin hastalığa neden olduğu düşünülse de henüz kesin nedeni bilinmemektedir. Bağışıklık sisteminden DNA yapısına kadar birçok unsurun risk faktörü olabileceği düşünülmektedir. Motor nöron (ALS) hastalığına neden olduğu düşünülen nörotoksik özellik gösteren virüs, bağışıklık sisteminde anormalliğe neden olmanın yanı sıra DNA yapısını ve enzim sistemininin işleyişini bozmaktadır.

Yapılan incelemeler ve gözlemler sonucunda nörotoksik maddenin ALS hastalığını tetikleyici bir rol oynadığı belirtilmektedir. Cycas circinalis ismindeki bir bitkide bulunan nörotoksit maddenin 1950 ve 1960 yıllarında yiyeceklere katıldığı ortaya çıkmıştır.

als-nedenleri.jpg

Genetik özelliklerin etkili olduğu düşünülen ALS hastalığının 21. kromozomun hatalı olması veya bozulması nedeniyle ortaya çıktığı düşünülmektedir. Kromozoma bağlı ALS hastalığı olan kişilerin ailelerinde de ALS hastalığının görülme olasılığı oldukça yüksektir.

Motor nöron hastalığı (ALS) nedenleri arasında sayılan diğer faktörler ise sigara ve kurşun içeren metaller olarak belirtilmiştir. Sigara içen kişilerin ALS hastalığına dair risk grubunda yer aldıkları belirtilirken kurşun gibi metal veya kimyasallar arasında çalışan kişilerin de bu risk grubunda yer aldıkları bilinmektedir.

als-hastaligi-neden-olur.jpeg

ALS hastalığının nedenlerini kısaca sıralamak gerekirse;

  • Çevresel toksinler
  • Travma
  • Apoptoz (programlı hücre ölümü)
  • Viral enfeksiyonlar
  • Sinir büyüme fonksiyonundaki eksiklik
  • Protein agregatları
  • Oksidatif hasar
  • Otoimmün kaynaklı kalsiyum akımı
  • Glutamat eksitotoksisitesi
  • Oksidatif hasar

als-hastaligna-neden-olan-faktorler-.jpg


 

MOTOR NÖRON HASTALIĞI (ALS) BELİRTİLERİ

Motor nöron (ALS) hastalığının belirtileri öncelikle kol ve bacaklarda meydana gelir. ALS hastalarının %75’inde ilk belirtiler kol ve bacak kaslarında gözlemlenmektedir. Kaslarda seğirme, titreme ve kas zayıflığı başlıca belirtilerdendir. ALS’nin ilk belirtileri genellikle gözden kaçarken bazı hastaların yürürken veya koşarken sendelemesi sonucunda ALS hastalığı keşfedilmektedir. Ancak ALS hastalarının tümünde başlangıç belirtisinin aynı olmadığını söyleyebiliriz.

ALS’ye ait ilk belirtiler kişiken kişiye değişkenlik göstermektedir. ALS hastalarında yazı yazma, düğmeye basma ve kapı açma gibi günlük hayatın parçası olan basit işleri yapmada zorluk çektikleri gözlemlenmiştir. Ancak el becerisi gerektiren işlerin yanı sıra ALS’nin diğer önemli belirtisi ise konuşma zorluğu ve net konuşamamadır. İlerleyen zamanlarda konuşma bozukluğuna et olarak çiğnemede zorluk ve dil hareketlerinin kısıtlanması gibi durumlar gözlemlenir. Dil hareketlerinin kısıtlanması nedeniyle hasta ilerleyen evrelerde konuşma yetisini tamamen kaybedebilir ve hatta nefes borusu tıkanabilir.

stephen-hawking-.jpg

Hastalığın ilk başlarında vücudun yalnızca belirli bölgelerinin etkilendiği görülürken ilerleyen zamanlarda tüm vücuda yayıldığı gözlemlenir. Ancak tüm bu belirtilerin yanı sıra ALS hastalarının yaklaşık %15-45’lik bir bölümünde pseudobulbar belirtisi söz konusudur. Pseudobulbar belirtisi hastanın ağlama ve gülme gibi duygusal davranışlarını kontrol edememesi şeklinde nitelendirilir.

  • Kaslarda seyirme, ağrı ve kramp
  • Kol ve bacak kaslarında güçsüzlük
  • Konuşma güçlüğü
  • Yutma güçlüğü
  • Peltek ve genizden konuşma
  • Kontrol edilemeyen ağlama ve gülme

als-belirtileri.jpg


 

MOTOR NÖRON HASTALIĞI (ALS) TEŞHİSİNDE GEREKLİ TEST VE TETKİKLER

  • Kan testi

  • İdrar testi
  • MRI taraması (manyetik rezonans görüntüleme)
  • EMG
  • Sinir iletkenlik testi
  • TMS
  • Belden sıvı alımı
  • Kan biyopsisi

als-tani-ve-tedavisi.jpg


 

MOTOR NÖRON HASTALIĞI TEDAVİSİ NASIL OLUR?

Motor nöron (ALS) hastalığının kesin tedavisi henüz bulunmamıştır. ALS’yi önleyici ve iyileştirici bir tedavinin olmamasının yanı sıra hastalığın belirtilerini en aza indiricek tedaviler uygulanmaktadır. Belirtilerin artmasını önleyici ve bu belirtilerin kontrol altına alınmasını sağlamak adına çeşitli fizik tedaviler ve ilaç tedavileri uygulanmaktadır.

3 ile 5 yıl arasında yaşadığı bilinen ALS hastalarının %10’u 10 yıldan fazla yaşamaktadır. İngiliz bilim adamı Stephen Hawking ALS hastalığına 21 yaşında yakalanmasına karşın 50 yılı aşkın bir süredir ALS hastalığı ile mücadele etmektedir. 

 

UYARI !

Haberimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş, öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Herhangi bir sağlık sorunu karşısında mutlaka doktorunuza başvurunuz. 

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
İLGİLİ HABERLER
BENZER HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.