• DOLAR5,7738-0.03
  • EURO6,3613-0.23
  • ALTIN269,742-0.14
  • BIST103.9720.83

Harita Nedir, Harita Çeşitleri Nelerdir? Haritayı Oluşturan Unsurlar Hakkında Bilgi

Harita Nedir, Harita Çeşitleri Nelerdir? Haritayı Oluşturan Unsurlar Hakkında Bilgi
24.10.201915:15

Haritayı oluşturan unsurlar, haritanın hangi amaçlar kullanılacağını veya hangi amaca yönelik olarak hazırlandığını gösteren önemli bir detaydır. Ölçek ve uzunluk ise, harita çizerken yeryüzünü küçültmeden yani şeklini bozmadan harita çizmeye yardımcı olu

Haber güncelleme tarihi 24.10.2019 15:33

Harita Nedir, Haritanın Çeşitleri Nelerdir?

Harita oluşturulurken bazı unsurlara dikkat edilerek hazırlanır. Bu unsurlar, kendi aralarında dörde ayrılır.

  1. Başlık (haritanın adı)
  2. Ölçek.
  3. Yön oku
  4. Harita anahtarı.

Ölçek de kesir ölçek ve çizgi ölçek olmak üzere iki başlık altında incelenir. Bu yazımızda, tüm bu konularla ilgili ayrıntılı bilgi vereceğiz.

1. Haritanın adı (başlık)

Bir haritayı oluşturmanın farklı amaçları ve nedenleri olabilir. Bunun için harita oluştururken mutlaka başlık yani haritanın adının belirlenmesi gerekir. Peki, harita çeşitleri nelerdir?

  1. İdari ve siyasi haritalar
  2. Beşeri ve ekonomik haritalar
  3. Fiziki haritalar
  4. Özel haritalar.

İdari ve siyasi haritalar nelerdir?

harita çeşitleri

İdari ve siyasi haritalar, bir ülkenin diğer bir ülke ile olan sınırlarının gösterildiği harita türüdür. İdari haritalar ise bir ülkenin kendi içerisindeki illeri, eyaletleri ve bölgeleri gösteren haritalardır.

Beşeri ve ekonomik harita nedir?

harita çeşitleri

Her ülkenin ekonomik anlamda bazı değerleri vardır. Bu değerleri gösteren harita türü beşeri ve ekonomik haritadır. Nüfus, göç, yerleşme, tarım, hayvancılık, sanayi, turizm vs. dağılımını gösteren harita türü budur.

Fiziki harita nedir?

harita çeşitleri

Fiziki harita, yeryüzü şekillerinin fiziki dağılışını gösteren harita türüdür.

Özel harita nedir?

harita çeşitleri

Özel harita, diğer harita türlerinden daha farklıdır. Belli bir konu amacı doğrultusunda çizilen Jeomorfoloji, meteoroloji, toprak haritaları gibi haritalara bu isim verilmektedir.

Yukarıda belirttiğimiz gibi her haritanın çiziliş amacına göre farklı isimleri bulunmaktadır. Bu yüzden harita oluştururken hangi amaca yönelik hazırlandığını belirlemek için mutlaka başlık atılması yani haritaya isim verilmesi gerekir.


Ölçek nedir?

Yeryüzü haritalarını çizmek için normal şartlar ele alındığında büyükçe kâğıtların olması gerekir. Çünkü harita çizerken bir bölgenin yani yeryüzünün şeklinin bozulmaması gerekir. Aksi halde oluşturulan harita net bir sonuç veremez. Harita oluştururken hem yeryüzü şekillerini bozmamak hem de haritanın amacına uygun olabilmesi için ölçek birimi kullanılır. Ölçek, çizilen haritadaki bir bölgenin kaç kat küçüldüğünü gösteren bilgiye denir. Ölçeği olmayan bir çizim harita özelliğini taşıyamayacağı için kesinlikle harita oluşturulurken ölçek belirtilmesi gerekir.


Kroki nedir?

Harita ile kroki birbirlerinden farklı şeylerdir. Harita, ölçek dikkate alınarak yapılan çizimler iken krokide herhangi bir ölçek kullanılmaz. Krokide çok dar alanlar “kuşbakışı” görünümleri ile gösterilirler. Bu işlem yapılırken belli bir oranda küçültülmez ve yeryüzü şekilleri kabataslak bir biçimde çizilir.

Haritayı oluşturan unsurlardan olan ölçek, kendi arasında ikiye ayrılır.

  1. Kesir ölçek
  2. Çizgi ölçek

Kesir ölçek nedir?

Bir yerin haritası çizilirken yukarıda da söylediğimiz gibi haritanın anlaşılır ve amacına uygun şekilde kullanılabilmesi için yeryüzü şekillerinin bozulmaması gerekir. Bunun için kullanılan unsur kesir ölçektir. Kesir ölçek, oluşturulan haritanın kaç kat küçültüldüğünü kesirli bir sayı ile gösterir.

Haritaların genellikle alt köşelerinde bulunan kesirli sayılar bunu göstermektedir. Örneğin 1.100.000 şeklinde belirtilen bir harita; bu bölgenin 100,000 defa küçültülerek çizildiğini gösterir. Yine yol gösteren haritalarda da bu özellik kullanılmaktadır. Mesela iki semt arasındaki mesafe 5 km. ise ve bu mesafe haritada 1 cm. ile gösterilmiş ise bunun anlamı 1/500.000 demektir.


Çizgi ölçek nedir?

Haritayı oluşturan ölçek unsurunda dikkat edilmesi gereken önemli bir diğer konu ise çizgi ölçektir. Çizgi ölçek, bir haritada iki nokta arasındaki kuş uçuşu uzaklığın gerçekte ne kadar uzakta olduğunu göstermeye yardımcı olur. Örnek olarak 1/500.000 ölçekli bir haritada, 1 cm’lik mesafe gerçekte 5 km’ye eşittir şeklinde okunur. Haritanın çizgi ölçeği belirtilirken 1 cm’nin 5 km. eşit olduğunun belirtilmesi gerekmektedir.

Çizgi ölçek ne işe yarar?

Örneğin elinizde bir şehrin haritası var ve siz bu haritayı kullanarak yolculuk yapacaksınız. Gerçekte 5 km. olan iki yer arasındaki mesafe, çizgi ölçekte 1 cm. olarak gösterilir. Bu durumda 3 cm. olan bir alan için gideceğiniz yerin 15 km. uzaklıkta olduğunu anlamanıza yardımcı olacak ayrıntı çizgi ölçektir.

Kesir ölçekler, yukarıda ifade ettiğimiz gibi yeryüzü şekillerinin bozulmaması için kaç oranında küçültüldüğünü gösterir. Haritalar fotokopi, film veya farklı yöntemlerle çoğaltıldığında kesir ölçek bozulabilir. Ama çizgi ölçek sabit bir anlatımla anlatıldığı için harita ne kadar büyütülürse büyütülsün anlamını yitirmez.


Yön Oku nedir?

Harita oluşturulurken genellikle yönleri belirlemek için enlem ve boylam kullanılır. Ancak enlem ve boylamların kullanılmadığı haritalarda yön okları kullanılır.


Harita Anahtarı (Lejant) nedir?

Haritaların altında veya yan kenarlarında bazı şekiller vardır. Bu şekiller belli bazı renkler kullanılarak belirtilir. Örneğin; beyaz renkle “bozkır”, sarı renkle “yoğun tarımsal alanlar”, kahverengi ile “dağlık alanlar”, mavi renkle “sulak alanlar” gösterilir. İşte tüm bunlara verilen isim harita anahtarıdır. Çünkü haritalar üzerinde yer alan unsurların tamamı yazı ile belirtilemez. Lejant yani harita anahtarı, haritayı okuyacak kişiye yardımcı olur ve haritanın da bozulmamasına yardımcı olur.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
BENZER HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.