• DOLAR5,7186-0.14
  • EURO6,3292-0.16
  • ALTIN269,627-0.72
  • BIST106.9360.08

Dünyanın Şekli ve Hareketlerinin Etkileri (Dünya’nın Güneş Sistemindeki Yeri)

Dünyanın Şekli ve Hareketlerinin Etkileri (Dünya’nın Güneş Sistemindeki Yeri)
16.10.201916:19

Dünyanın şekli ve hareketlerinin etkileri, dünyanın güneş sistemindeki yeri konusu ile ilgili detaylı bilgi vereceğimiz bu yazımızın, derslerinize fayda sağlamasını umuyoruz.

Haber güncelleme tarihi 16.10.2019 16:52

Dünya’nın Şekli ve Hareketleri konusunu iki başlık altında inceleyeceğiz.

  • Dünya’nın şekli ve sonuçları
  • Dünya’nın hareketleri

Dünya’nın Şekli ve Sonuçları

Dünya, gezegenler arasında bir gezegen olup kendine has bir şekli vardır. Kutuplardan hafifçe basık, Ekvator’dan ise şişik bir şekli vardır. Dünyanın kendine has bu şekline “goit” ismi verilmektedir. Yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen bilgilere göre Dünya’nın goit şekli, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönüşü esnasında oluşan merkez kaç kuvvetiyle savrulması sonucu meydana gelmiştir.

dünyanın şekli ve hareketleri

Dünyanın şekli, birtakım sonuçların meydana gelmesini sağlamaktadır. Bu sonuçları maddeler halinde şu şekilde sıralayabiliriz;

  1. Ekvator’un uzunluğu, tam bir meridyen dairesinden daha uzundur.
  2. Dünya’nın sahip olduğu geoit şeklinden dolayı güneş ışınları yeryüzüne düşerken farklı açılarla düşer.
  3. Ekvator’un yarıçapı, kutuların yarıçapına göre 21 km. daha uzundur.
  4. Dünya’nın kendine has geoit şekli, sıcaklıkların değişmesini etkilemektedir. Buna göre Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklık derecesi de düşer.
  5. Dünya’nın geoit şekli, gece gündüz olayını da etkilemektedir. Geoit şekli, Dünya’nın bir tarafı aydınlık iken diğer tarafının karanlık olmasını sağlamaktadır. Aydınlanma çizgisi daire şeklindedir ve buna “Aydınlanma çemberi” denilmektedir.
  6. Kutuplar, Dünya’nın merkezine Ekvator’a göre daha yakındır. Bunun da sonucu olarak yerçekimi, Ekvator’da daha az iken kutuplarda daha fazladır.
  7. Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe paralel boyları ve meridyenler arasındaki mesafe azalmaya başlar.
  8. Dünya’nın geoit biçiminden dolayı harita çizimlerinde hatalar meydana gelir.
  9. Dünya’nın şekli, kutup yıldızının görünüm açısı bulunduğumuz yerin enlem derecesini verir.

Dünya’nın Hareketleri

Günlerin oluşması yani “1 günün” tamamlanması, Dünya’nın hareketlerine bağlıdır. Bu olay, dünyanın kendi etrafında dönmesi ile gerçekleşmektedir. Dünya’nın kendi etrafındaki dönüşünü, batıdan doğuya doğru 24 saatte tamamlamaktadır. Buna “1 gün” denir. Peki, dünyanın kendi etrafında dönüşü sonucunda meydana gelenler nelerdir?

  • Dünya’nın kendi etrafında dönüşü sonuçları
  • Gece ve gündüzün birbirini takip etmesi meydana gelir,
  • Güneş ışınlarının günlük geliş açıları değişir,
  • Günlük sıcaklık farkları meydana gelir.

dünyanın şekli ve hareketleri

Günlük sıcaklık farklarının meydana gelmesi sonucunda şu durumlar gerçekleşir;

  • Fiziksel çözülmenin oluşması,
  • Günlük basınç farklarının oluşması,
  • Meltem rüzgârlarının oluşması.
  • Merkez kaç kuvveti meydana gelir.
  • Merkez kaç kuvvetinin meydana gelmesi sonucunda şu durumlar gerçekleşir;
  • Sürekli rüzgârların (Alize, Batı, Kutup) yönlerinde sapmalar oluşur,
  • Okyanus akıntıları (Gulf – stream, Labrador, vs.) halkaların meydana gelmesini etkiler ve yönlerinde birtakım sapmalar meydana gelir.
  • Dünya’nın farklı yerlerinde saatler değişir yani “yerel saat” farkları oluşur,
  • Cisimlerin gün içindeki gölge uzunlukları değişir,
  • Güneş, Doğuda erken doğar ve erken batar. Batıda ise geç doğar ve geç batar.
  • Dinamik basınç kuşakları oluşur.

Dünya’nın Güneş Etrafında Dönmesi (Yıllık Hareket)

Dünya’nın günlük hareketlerini tamamlaması yani 1 günün oluşmasını sağlarken aynı zamanda Güneş’in etrafında da dolanmaktadır. Dünya’nın güneş etrafında dolanması elips şeklindeki bir yörünge üzerindedir. Bu işlem 365 gün 6 saatte tamamlanır. Buna “1 yıl” denir.

Dünya, 939 milyon km’lik yörüngesi üzerinde saatte 108 bin km. hızla hareket eder.

Dünya yörüngesinin elips şeklinde olması, Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığının sürekli olarak değişmesini etkilemektedir. Güneş, bazen Dünya’ya yaklaşırken bazen de uzaklaşmaktadır. Dünya’nın Güneş gezegenine en yakın olduğu tarih 3 Ocak tarihidir. Buna “Perihel” yani “günberi” denir. Dünya’nın Güneş’ten en uzak olduğu tarih ise 4 Temmuz tarihidir. Buna da “Afel” yani “günöte” denmektedir.

Dünya’nın Güneş sistemi etrafında dönmesi sonucu bazı değişimler meydana gelir. Bu değişimleri yani sonuçları maddeler halinde şu şekilde sıralayabiliriz.

  1. Mevsimlerin oluşması ve değişmesi meydana gelir.
  2. Mevsimsel sıcaklık farkları meydana gelir.
  3. Kara ve denizler arasında sıcaklık farklılıkları meydana gelir.
  4. Muson rüzgârları meydana gelir.
  5. Gece ve gündüz uzunlukları değişir.
  6. Güneşin ufuk üzerinde doğduğu yer ve saat ile Güneş’in ufukta battığı yer ve saatte değişiklikler meydana gelir.
  7. Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açıları değişir.
  8. Cisimlerde gölge boylarının değişmesi meydana gelir.
  9. Aydınlanma çemberi mevsimlere göre yer değiştirir.
  10. Güneş ışınları dönencelere yılda bir kere, dönenceler arasına ise yılda iki kere dik düşer.

Dünya’nın Güneş Sistemindeki Yeri

Gök varlıklarının (yıldız, gezegen, asteroit, meteor) tamamının bulunduğu yere yani sonsuz boşluğa “uzay” denir. Dünya, uzay boşluğu ve diğer gök cisimlerinin bulunduğu yere “Evren” denir. Evren, boyutları bilinmeyen ve hesaplanmayan bir boşluktur. Evren içinde sayısı bilinmeyen galaksiler bulunur ve galaksilerin içerisinde de sayısı hesaplanmayacak kadar çok sayıda yıldız bulunur. Dünya’nın Evren’deki yeri ise Samanyolu Galaksisidir.

Güneş sistemini oluşturan gezegenler, yapıları itibari ile “karasal yapılı gezegenler” ve “gaz yapılı gezegenler” olmak üzere iki grup şeklinde incelenmektedir.

Dünya, karasal yapılı gezegenler içerisinde yer almaktadır ve Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı 150 milyon kilometredir ve bu uzaklığa rağmen, Güneş sistemine en yakın üçüncü gezegen dünyadır. Dünya Güneş sistemi içerisinde büyüklük bakımından ise beşinci büyük gezegendir.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
2
0
79
23
0
0
0
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
BENZER HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.