• DOLAR5,80110.59
  • EURO6,47590.98
  • ALTIN275,9520.85
  • BIST110.4770.33

Türkiye’de Afetlerin Dağılışları

Türkiye’de Afetlerin Dağılışları
16.11.201914:46

Türkiye, coğrafi olarak farklı iklim ve yer şekillerine sahip bir ülkedir. Bu şekilde bir yapıya sahip olması, haliyle doğal afetlerde çeşitliliği beraberinde getirmektedir.

Haber güncelleme tarihi 16.11.2019 15:03

Türkiye’de doğal afetlerin dağılışları konusunda bilgi vereceğimiz bu yazımız, derslerinizde size yardımcı olacaktır.

Doğal afetlerin oluşumu, iki temel faktöre bağlıdır. Bunlar;

  1. İklim
  2. Yer şekilleri

Türkiye’nin iklim ve yer şekilleri bakımından zengin bir yer olması, doğal afet çeşitlerini de arttıran bir etken olarak görülür. Ülkemizde görülmeyen tek doğal afete verilebilecek örnek tsunamidir. Bunun yanında ülkemizde volkanik dağlar olsa da hali hazırda patlama gibi bir durum söz konusu olmadığından, bu doğal afet türü de ülkemizde görülmeyen afetler arasında kabul edilmektedir.

Türkiye’de afetlerin dağılışları konusuna geçmeden önce, afetlerin türlerinin neler olduğundan söz etmek daha doğru olacaktır.  Doğal afet çeşitleri şunlardır;

  1. Deprem
  2. Sel, taşkın
  3. Kuraklık
  4. Erozyon (toprak kayması)
  5. Kütle hareketleri
  6. Çığ
  7. Fırtına, kasırga ve hortum
  8. Volkanik patlamalar.

Türkiye’de Doğal Afetler

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi Türkiye’de meydana gelen doğal afetlerin en büyük nedeni yer şekilleri ve iklim koşullarıdır. Bu iki temel etken, Türkiye’de doğal afetlerde çeşitliliği arttıran etkenler olarak değerlendirilmektedir. Özellikle deprem, ülkemizde en sık görülen afetlerden biridir. Bazen, ağır sonuçlarla sonuçlanan doğal afetler, çok sayıda can kaybı ve mal kaybına neden olmaktadır. 17 Ağustos 1999 Marmara depreminde, resmi rakamlara göre 18 bin 373 kişi hayatını kaybederken, 20 milyar dolar dolaylarında maddi hasarın meydana geldiği açıklanmıştı.

Türkiye’de doğal afetlerde can ve mal kaybının çok olmasının nedeni, yerleşim planında çarpıklığın olması, kontrolsüz nüfus artışı olarak gösterilmektedir. Özellikle dikey yapılaşmanın daha fazla olması, olası depremlerde can ve mal kaybının artmasını en çok etkileyen nedenler arasında sıralanmaktadır.

Türkiye’de Deprem

Deprem, daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz gibi yer kabuğunun ani şekilde hareket ederek sarsıntının meydana gelmesidir. Kısa süreli olarak oluşan bu doğal afetin sonuçları bazen çok büyük olabilmektedir. 23 Ekim 2011 tarihinde meydana gelen Van Depremi”, 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen “Marmara Depremi” buna verilebilecek yakın örneklerdir. Türkiye tarihinin geçmiş dönemlerinde meydana gelen Erzincan Depremi” Diyarbakır’ın Lice ilçesinde meydana gelen “Lice Depremi” de yine ağır maddi hasarların ve büyük can kayıplarının yaşandıkları depremler olarak tarihe geçmiş bazı depremlerdir.

Türkiye, Alp – Himalaya deprem kuşağı üzerinde yer almaktadır. Bu da ülkemizde büyük depremlerin meydana gelmesine neden oluyor. Depreme dayanıksız yapıların inşa edilmesi, çarpık yerleşimin fazla olması, kentsel dönüşümde tam sonuca ulaşılmaması gibi nedenler, olası büyük depremlerde büyük oranda can ve mal kaybına neden olmaktadır. Türkiye’deki deprem bölgeleri üç ana kuşağa ayrılmaktadır. Bunlar;

  1. Batı Anadolu deprem kuşağı
  2. Doğu Anadolu deprem kuşağı
  3. Kuzey Anadolu deprem kuşağı

Batı Anadolu Deprem Kuşağı

Marmara bölgesinin Güneyi ile Ege bölgesinin kıyı kesimlerini kapsayan bu bölgede çok sayıda fay hattı ve çöküntülü arazi bulunmaktadır. Bu da büyük depremlerin bu bölgede daha fazla yaşanmasına etki etmektedir.

Doğu Anadolu deprem kuşağı

Hatay ilinden ülkemize giriş yapan Doğu Anadolu depren kuşağı, buradan Kahramanmaraş üzerinden Adıyaman, Malatya, Bitlis, Bingöl ve Van Gölü dolaylarına kadar ulaşır. Bu deprem kuşağı, Kuzey Anadolu fay hattıyla Muş, Erzurum civarında birleşmektedir.

Kuzey Anadolu deprem kuşağı

Van ilinin kuzeyinden başlayarak Karadeniz bölgesinin altında ve bölgeye paralel bir şekilde uzanan Kuzey Anadolu deprem kuşağı, Türkiye’nin doğusundan en batısına kadar uzanan geniş bir deprem kuşağı olup Marmara Denizi ile Çanakkale’ye kadar uzanabilmektedir.

Türkiye’de Sel Ve Taşkın

Doğanın hor kullanılması, ormanların tahrip edilmesi, arazi yapısının bozulması gibi etkenler, Türkiye’de sel ve taşkınların sık meydana gelmesine neden olmaktadır. Bununla birlikte sel ve taşkınların meydana gelmesinin nedeni Türkiye’deki kar yağışından etkilenmektedir. Kar yağışının ardından havaların ısınması ile eriyen karlar, sellere neden olur. Türkiye’deki doğal afetlerin yaklaşık yüzde 15’i sel ve taşkınlardır.

Sel ve taşkınlara karşı alınabilecek tedbirlerin başında, bu tip yerlerde yerleşim yerlerinin kurulmamasıdır. Ama nüfus artışının hızlı bir şekilde ilerlediği ülkemizde maalesef bunu önlemek imkânsız bir hal almıştır. Bununla birlikte nehir ağızlarına kurulmuş yerleşim yerleri de sel ve taşkınların oluşmasında büyük etkiye sahiptir. Alınacak önlemlerle olası bir doğal afet durumunda, can ve mal kayıpları daha da aza indirgenebilir.

Türkiye’de Heyelan

Eğimli alanlarda tabakaların hareket etmesi sonucu medyana gelen heyelan, Türkiye’de görülebilen doğal afetler arasındadır. Özellikle Doğu Karadeniz bölgesinin eğimli arazilere sahip olması, bu bölgede daha sık heyelanların meydana gelmesini tetikler.

Türkiye’de Görülen Diğer Doğal Afetler

Yukarıda saydığımız doğal afetler, ülkemizde sık görülen afetlerdir. Ancak bunlardan hariç seyrek şekilde de görülebilen bazı afetler bulunmaktadır. Türkiye’de doğal afetlerin dağılışı konusunda görülebilen diğer afetler şunlardır;

  • Kaya düşmesi,
  • Çığ olayları,
  • Orman yangınları,
  • Kuraklık.

Yukarıda saydığımız doğal afet türleri, ülkemizde sık görülmese de diğer depremlere nispeten daha az görülebilen afetler arasında yer almaktadır.

Türkiye’de kaya düşmesi oranı doğal afet dağılışının yüzde 5’ini kapsamaktadır.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
BENZER HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.