• DOLAR3,50250.20
  • EURO4,1220-0.24
  • ALTIN144,734-0.33
  • BIST108.527-0.08

Referandumda Oylanan 18 Madde

Referandumda Oylanan 18 Madde

Türk Milleti anayasa değişikliği referandumunda Türkiye'nin yeni yönetim sistemini belirledi. Peki, seçim döneminde sürekli duyduğumuz Cumhurbaşkanlığı Sistemi ne diyor; bu yeni sistemde ne gibi değişiklikler olacak? işte detayları;

Haber güncelleme tarihi 20.07.2017 16:45

Anayasa değişikliği maddeleri 2017 yılının en çok tartışılan konuları arasında yerini aldı. AK Parti tarafından meclise sunulan 18 maddelik anayasa taslağı MHP’nin desteği ve katılımıyla kabul edildi. Anayasa değişikliğine CHP ve HDP’den destek gelmedi. CHP ve HDP tarafından anayasada değişecek 18 maddeyle birlikte Türkiye’de tek adam rejiminin oluşabileceği ve bu durumun da Türkiye’yi karanlığa iteceği iddia ediliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onaylamasının ardından T.C Resmi Gazete’de yayımlanan 18 maddelik anayasa değişikliğinin düzenlenmesi için Türkiye bugün (16 Nisan 2017) sandık başına giden türk Milleti anayasa değişkliğine onay verdi. Peki anayasa değişikliği ile hangi maddeler değişecek?

Merak Konusu Olan 2017 Yeni Anayasa Maddeleri

anayasa1.jpg

16 Nisan Referandumu'nda sandıklarda “Evet” çıkması halinde değişecek anayasanın 18 maddesi;

1. Madde: Yargı Değişiyor

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda değişiklik yapılması halinde yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacak.

2. Madde: Milletvekili Sayısı Artıyor

Anayasa teklifinin ikinci maddesine göre milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkıyor. Böylelikle vatandaşlar mecliste daha fazla temsil hakkı bulmuş olacak.

3. Madde: Milletvekili Seçilme Yaşı Düşüyor

Anayasa değişiklik teklifinin üçüncü maddesi ile birlikte seçilme yaşı 25’ten 18’e indiriliyor. Böylelikle askerlikle ilişiği olanların milletvekili adaylığına başvurabilmesi öngörülüyor.

4. Madde: Seçim Döneminde Değişikliğe Gidiliyor

Teklifin dördüncü maddesiyle, Anayasanın “TBMM’nin Seçim Dönemi” başlığını içeren maddesi, “TBMM ve Cumhurbaşkanının Seçim Dönemi” olarak değişecek. Bu maddeyle birlikte TBMM seçimleri 4 yılda değil, 5 yılda bir olacak ve seçmenler artık aynı gün içinde iki seçim için sandığa gidecek. Süresi biten milletvekilleri tekrardan seçilebilecek. Cumhurbaşkanı seçiminde birinci oylamada salt çoğunluğu sağlanamaması halinde, belirtilen usül doğrultusunda ikinci oylama yapılacak.

meclis1.jpg

5. Madde: TBMM’nin Görev ve Yetkileri Belirleniyor

Yeni anayasa teklifinin beşinci maddesiyle, TBMM’nin görev ve yetkileri üzerinde duruluyor. İşte TBMM’nin görev ve yetkileri; “Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini kabul etmek, milletlerarası antlaşmaların onaylamasına uygunluğunu teyit etmek, TBMM üye tam sayısının 5’te 3 çoğunluğuyla genel ve özel af ilanına karar vermek, anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri ve görevleri yerine getirmek olarak belirtiliyor.

6. Madde: Gensoru Denetleme Yetkisinden Çıkartılıyor

Teklif edilen altıncı maddeye göre, TBMM’nin bilgi edinme ve denetim yollarına ilişkin maddesindeki değişiklik ile birlikte yasamanın belli konuda Meclis Araştırması yapması, Genel Görüşme ile Genel Kurulda görüşmesi ve milletvekillerinin, cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanların cevaplaması kararıyla yazılı soru sormasında değişikliğe gidiliyor.

Bu düzenlemeyle birlikte, TBMM, Meclis Araştırması, Genel Görüşme, Meclis Soruşturması ve Yazılı Soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisi kullanılacak. Böylelikle “Gensoru” denetleme yetkisinden çıkartılacak.

7. Madde: Cumhurbaşkanının Parti ile İlişkisi Kesilmiyor

En çok tartışılan maddeler arasında yer alan yedinci maddedeki anayasa teklifine göre, cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmesine yönelik düzenleme kaldırılıyor. Böylelikle doğrudan halk tarafından seçilen ve siyasi bir kişilik olan cumhurbaşkanının partisiyle ilişkisinin kesilmesine dair hükmü yürürlükten kaldıran ilga normunun, halk oylamasının kabulü neticesinde yürürlüğe girmesi halinde bir siyasi partiyle ilişki kurması mümkün hale geliyor.

8. Madde: Cumhurbaşkanı "Devlet Başkanı" Oluyor

Sekizinci maddeyle birlikte yapılan düzenlemede anayasanın “Cumhurbaşkanlığının görev ve yetkilerine” ilişkin maddede değişiklik yapıyor ve cumhurbaşkanına,“Devlet başkanı” sıfatı getiriliyor. Devletin başı olan cumhurbaşkanına yürütme yetkisi de veriliyor.

Cumhurbaşkanı “Devlet başkanı” sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Türk milletinin bütünlüğünü temsil edecek, anayasanın uygulanmasını, devlet organlarının düzenli ve uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlayacak. Gerekli görüldüğü halde, yasama yılının ilk günü TBMM’de açılış konuşmasını yapacak. Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında mecliste konuşmalar yapacak.

Cumhurbaşkanı aynı zamanda kanunlar yayımlayabilecek ve kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderecek. Kanunların, TBMM içtüzüğünün hepsini ya da belirli hükümleri anayasa şekline ve esas bakımından aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açabilecek.

cumhurbaskani.jpg

9. Madde: Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğunda Değişiklik

Söz konusu bu madde ile birlikte cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önerge kapsamında soruşturma açılabilecek. Meclis önergeyi en geç bir ay içerisinde görüşüp üye tam sayısının 5’te 3’ünün gizli oyuyla soruşturma kararı verecektir.

10. Madde: Cumhurbaşkanı Yardımcısı Olacak

Teklifin onuncu maddesiyle birlikte artık “Cumhurbaşkanı yardımcılığı” geliyor. Bu maddeye göre cumhurbaşkanı seçildikten sonra bir yahut birden fazla cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilme imkanı tanınıyor. Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda 45 gün içerisinde cumhurbaşkanı seçimi yapılacaktır. Yenisi seçilene kadar cumhurbaşkanı yardımcısı, cumhurbaşkanlığına vekalet edecek ve cumhurbaşkanının yetkilerini kullanacak. Genel seçime bir ya da daha az yıl kalması durumunda, TBMM seçimi de cumhurbaşkanlığıyla birlikte yenilenecek.

11.Madde: Meclisin ve Cumhurbaşkanının Görev Süresi 5 yıl

Teklifin 11. maddesine göre; TBMM, üye tam sayısının 5’te 3 çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilecek. TBMM genel seçimi ile cumhurbaşkanı seçimi aynı gün yapılacak. Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda TBMM genel seçimi ve cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte gerçekleşecek.

Cumhurbaşkanı ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi kararı vermesi durumunda cumhurbaşkanı bir kez daha adaylığını koyabilecek.

12. Madde: Cumhurbaşkanı OHAL İlan Edebilecek

Anayasa teklifinin 12. maddesine göre, cumhurbaşkanı; tabii afet, tehlike arz eden salgın hastalıklar veya ağır ekonomik buhranları hallerinin yanı sıra savaş, savaşın olası hallerinde, seferberlik, ayaklanma, vatana ya da cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın ülkenin ve milletin bölünmezliğine içten yahut dışarıdan gelen tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması; anayasal düzen veya temel hak ve özgürlükleri ortadan kaldırmaya yönelik şiddet hareketlerinin ortaya çıkması; şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması durumunda yurdun tamamı veyahut tamamında olağanüstü hal (OHAL) ilan edebilecek.

ohal.jpg

13. Madde: Askeri Mahkemeler Kalkıyor

Anayasa teklifinin 13. maddesine göre, disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkemeler artık kurulamayacak. Askeri mahkemeler ancak savaş halleri durumunda asker kişilerinin görevleri ile ilgili işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askeri mahkemeler kurulabilecek.

askeri-mahkeme.jpg

14. Madde: Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nda Değişikliğe Gidiliyor

Anayasa teklifinin 14. maddesine göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSYK) adı, Hakimler ve Savcılar Kurulu şeklinde değişecek. Kurulun üye sayısı 13, daire sayısı 2 olacak. Kurula Adalet Bakanı başkanlık edecek ve Adalet Bakanlığı Müsteşarı da bu kurulda tabii üye olarak yer alacaktır.

Öğretim üyeleri ve avukatlar arasında seçilecek üyelerden en az birinin öğretim üyesi ve en az birinin avukat olması gerekecek.

Kurulun TBMM tarafından seçilecek üyeliklerine ilişkin başvuruları, Meclis Başkanlığına yapılacak. Başkanlık başvuruları Anayasa ve Adalet Komisyonları kurulmuş olan Karma bir komisyona yollanacak.

Komisyon her bir üye için 3 aday, üye tam sayısının 3’te 2 çoğunluğuyla belirlenecek. Birinci aday belirlemede oylamanın sonuçlanmaması halinde ikinci oylamada üye tam sayısının 5’te 3 çoğunluğu aranacak. Bu oylamanın da sonuçlanmaması durumunda her bir üyelik için en çok oyu alan iki aday arasında ad çekme usulüyle aday belirleme işlemi tamamlanacaktır. Üyeler 4 yıl için seçilecek ve süresi biten üyeler tekrardan seçilebilecek.

Kurul üyeliği seçimi, üyelerin görevlerinin süresinin dolmasından önceki 30 gün içerisinde yapılacak ve seçilen üyelerin görev süreleri dolmadan kurul üyeliğinin başlaması durumunda, bunun akabinde 30 gün içinde yeni üyelerin seçimi yapılacaktır. 

15. Madde: Kamu Tüzel Kişilerin Harcamalarına Yıllık Bütçe Düzenlemesi

Teklifin 15. maddesine göre, kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerin harcamaları ile ilgili yıllık bütçeler ekseninde yapılacak. Bütçe kanununa, bütçeyle alakalı hiçbir hüküm konulmayacak. Cumhurbaşkanı tarafından sunulan bütçe teklifi kanunu, mali yılbaşından en az 75 gün öncesinde TBMM’ye sunulacak. Bütçe teklifi bütçe komisyonunda görüşülecek. Komisyonun 55 gün içerisinde kabul edeceği metin, Genel Kurulda görüşülecek ve mali yılbaşına kadar karar verilecek.

butce-para-plan.jpg

16. Madde: Bazı Yeni Düzenlemeler Geliyor

Anayasa teklifinin 16. madde teklifine göre, önerilen hükümet sistemine uyum içinde olan yeni düzenlemeler ile getirilen bazı kavramlar nedeniyle anayasanın farklı maddelerinde bazı ibarelerin değişikliği yönünde düzenlemeler yapılıyor veya metinden çıkartılıyor.

anayasa2.jpg

17. Madde: Seçimler 3 Kasım 2019’da Yapılacak

Bu madde gereğince, TBMM’nin bir sonraki seçimi ve cumhurbaşkanı seçimi, 3 Kasım 2019’da yapılacak.

Seçimin yapılacağı güne kadar milletvekillerinin ve cumhurbaşkanının görevi devam edecek. Meclisin seçim kararı alması durumunda, 27.Yasama Dönemi Milletvekili Genel Seçimi ve cumhurbaşkanı seçimiyle birlikte yapılacak.

18. Madde Anayasa Değişikliği Seçimlerden Sonra Yürürlüğe Girecek

Bu maddeye göre, “Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisiyle ilişiği kesileceğine” dair kararın kaldırılması, değişikliğin yayımı tarihinde; mevcut anayasada Bakanlar Kurulu, sıkıyönetim, kanun hükmünde kararname, tasarı, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ibarelerinin kaldırılmasına dair değişiklikler TBMM ve cumhurbaşkanı seçimleri akabinde cumhurbaşkanının göreve başladığı tarihte yürürlüğe girecek.

Anayasa ile ilgili bu maddelerin uygulamaya geçebilmesi için bugün (16 Nisan Pazar günü ) gerçekleşen referandumda yaklaşık yüzde 50'nin üzerinde "EVET" oyunun sandıklarda çıkması gerekiyor.

NeOldu.com / Özel Haber

İLGİLİ HABERLER
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
BENZER HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.