Hat Sanatında Yazı Çeşitleri

Hat Sanatında Yazı Çeşitleri
13.08.201512:05

Hat sanatında farklı yazı çeşitleri bulunmaktadır.

Haber güncelleme tarihi 18.05.2017 17:04

AKLÂM-I SİTTE

1-sülüs-nesih

2-muhakkak-reyhânî

3-tevkî-rik’a

Bu üç guruptan sülüs, muhahhak, tevkî ağız genişliği 2mm; nesih reyhanî, rik’a ise 1mm civarında olan kamış kalemle yazılır.

sulus.jpg

SÜLÜS

Muhakkak’a göre harfleri daha küçük olan Sülüs'ün çanaklı harfleri kısa ve derindir. Bu yazı genel olarak Muhakkak ve Reyhânî’ye göre yumuşak bir görünüme sahiptir. Sülüs yazı türü, kitap unvanlarının, levhaların ve kıt’aların yazılmasında kullanılmıştır.

 

nesih.jpg

NESİH

“ortadan kaldırmak, iptal etmek" anlamına gelen Nesih, Sülüs’ün daha küçük olanı olarak tanımlanır. Kitapların yazılmasında kullanılmıştır.

muhakkak.jpg

MUHAKKAK

“Muntazam ve muhkem” anlamına gelen bu yazının harfleri sülüse nispetle daha büyüktür. Yani dikey alanlarla “sin, fe, kaf ve nun” gibi çanaklı tabir edilen harflerin sola uzanan tarafları daha uzundur. Dönüş noktaları köşelicedir ve sülüsteki gibi derin değildir. Ayrıca satır halinde yazılır ve giriftlikten uzaktır. Harfleri ve kelimeleri açıktır.

 

reyhani.jpg

REYHÂNÎ

Muhakkak yazı türünün kurallarına bağlı olup onun küçük yazılan şeklidir.

 

tevki.jpg

TEVKÎ

Tevki yazı türünün en önemli özelliği birleşmeyen harflerinde birbirine bağlanabilmesidir. Sülüs’ün kurallarına bağlı olup onun biraz küçük boyda olanıdır. Halife ve vezirlerin mektubunda kullanılan yazı türü,vakıf işlerinde de kullanılmıştır. Tevki, Osmanlı Divani yazısının esasını teşkil etmişve fermanlarda kullanılmıştır.

 

rika.jpg

RİK’A

 

Osmanlı Türklerinin icadi olan rik’a divanî hattındaki dikey harflerin boylarının biraz küçültülmesi, sadeleşmesi, kavis ve meyillerinin azalmasıyla meydana gelmiştir. Küçük sayfa ve mektu anlamına gelen rik’a, Tevkî’nin kurallarına bağlıdır. Vakıf işlerinde, Kur’an­ı Kerim’in sonunda yer alan dua sayfalarında kullanılmıştır. Sarayda doğan bu hat günlük yazışmalarda ve mektuplarda kullanılmıştır.

 

talik.jpg

TA’LİK

“asma, asılma” anlamına gelen Ta'lik Tevkî hattının daha çok resmi yazışmalarda kullanılmıştır. Ta’lik yazı her şeyden önce harf şekillerinin oranlığı ve çizgilerinin musikisi ile dikkati çeker. Ta’lik yazısı İran Ta’lik üslubu ve Osmanlı Ta’lik üslubu olmak üzere iki üsluba ayrılmaktadır. 14. yüzyıla kadar İran üslubunun etkisinde kalınsada Türk hattatları bu yazıda kendi görüş ve sanat anlayışlarını uygulamışlardır. Bu yazı türü divanlarda ve edebi eserlerde kullanılmıştır.

 

divani.jpg

DİVANÎ

İran’da resmi yazışmalarda kullanılan ta’lik hattı 15. yüzyılda Osmanlılara Akkoyunlular yoluyla gelmiş ve Dîvân­ı Hümâyun’daki resmi yazışmalar için kullanılmaya başlanmıştır. Bu sebeple divanî adını almıştır.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
424
1045
68
57
48
57
118
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡
  • Yorumlar 1
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır.
İLGİLİ HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 - 2021 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.