• DOLAR5,3548-0.57
  • EURO6,0959-0.63
  • ALTIN211,145-0.23
  • BIST92.1750.53

Çevre Etki Değerlendirme Yönetmeliği (ÇED) Hakkında Bilgi

Çevre Etki Değerlendirme Yönetmeliği (ÇED) Hakkında Bilgi

Belirli bir proje veya gelişmenin, çevre üzerindeki önemli etkilerinin belirlendiği süreç, kendi başına bir karar verme süreci değildir. Bu içeriğimizde Çevre Etki Değerlendirme Yönetmeliği'nin detaylarını ele aldık.

Haber güncelleme tarihi 08.11.2018 11:49

Çevre Etki Değerlendirme Yönetmeliği (ÇED) Nedir? Türkiye'deki Gelişimi

ÇED'in amacı; ekonomik ve sosyal gelişmeye engel olmaksızın, çevre değerlerini ekonomik politikalar karşısında korumak ve planlanan bir faaliyetin yol açabileceği bütün olumsuz çevresel etkilerin önceden tespit edilip, gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktır.  ÇED’in temel görevi, projelerle ve gelişmelerle ilgili karar vericilerin daha bütünsel, karara etkiyecek birden fazla faktörü göz önüne alarak daha sağlıklı karar vermelerini sağlamak için, ekolojik bir dünya için projelerden kaynaklanabilecek çevresel etkileri net bir şekilde göstermektedir.

ced’in-temel-gorevi.jpg

ÇED sürecine ilişkin ülkemizde yapılan ilk yasal düzenleme 11 Ağustos 1983’te yürürlüğe konan 2872 sayılı Çevre Kanunu’dur. Bu kanunun 10. maddesi şu şekildedir: “Gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler bir Çevresel Etki Değerlendirme Raporu hazırlarlar. Bu raporda çevreye yapılabilecek tüm etkiler göz önünde bulundurularak çevre kirlenmesine sebep olabilecek atık ve atıkların ne şekilde zararsız hale getirilebileceği ve bu hususta alınacak önlemler belirlenir.” 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun kabulünden on yıl sonra 7 Şubat 1993 tarihinde ilk ÇED yönetmeliği 21489 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sonrasında ise, 1997 yılında dört, 2002 yılında bir, 2003 yılında bir, 2004 yılında bir, 2008 yılında dört, 2013 yılında bir ve 2014 yılında bir kez olmak üzere toplamda 7 değişiklikle günümüzdeki haline ulaşmıştır.

ced-surecine-iliskin.jpg


Türkiye'de ÇED Yönetmeliği'nin Faydaları

Çevre Kirliliği Hakkında Bilgilere Serbest Ulaşım, Çevre Dostu Ürünler İçin Eko-Etiket (Eco-label), LIFE Programı ve Çevresel Denetleme (Eco-audit) ile beraber AB’nin çevre politikasının uygulama araçlarından biri olan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), kararlar verilmeden önce bu kararların çevre üzerindeki etkilerinin önceden hesaba katılmasını sağlayan bir prosedürdür. Bu süreç, çevre üzerindeki olası etkilerin analizini, bunların raporda belirtilmesini, rapor hakkında halkın istişare etmesi, nihai karar verilirken yorumların ve söz konusu raporun göz önünde bulundurulması ve halkın karar hakkında bilgilendirilmesi aşamalarını içerir.

turkiyede-ced.jpg

  • Tasarım aşamasında ortaya çıkabilecek olumsuz durumları önceden görerek, etkisiz hale getirmesi için gerekli tedbirleri ortaya koyması, olumsuz etkilerin minimize edilmesini sağlamasıdır.
  • Proje sahibi için maliyet-azaltıcı seçenekler sunması.
  • Karar verme sürecine yönelik daha güvenilir, bütünsel ve işbirlikçi bir yaklaşım, demokrasiye katkı sağlaması.
  • Ekolojik faktörlerin kirliliği azalacaktır.
  • Doğanın verimliliği, insan sağlığı ve toplum korunacaktır.
  • Kirlenmiş bir çevreyi temizlemek için oluşacak maddi zarar minimize edilerek hem sanayi hem ülke ekonomisi kazanç sağlayacaktır.

proje-008.jpg


ÇED Uygulamasında Sorunların Çözüm Yolları

  • Ülkede çevre ile ilgili bir bilgi bankasının kurulup, çevre ile ilgili bilgilerin sürekli toplanması.
  • ÇED yönetmeliğinin çevre mevzuatıyla uyumlu hale getirilmesi.
  • ÇED raporu hazırlanması için gerekli finansman teminini kolaylaştırmak amacıyla "çevre fonu" daha etkin kullanılabilir veya yeni bir fon oluşturulabilir ve kaynak aktarılabilir.
  • ÇED olumlu belgesi alınıp yatırım başladıktan sonra, raporda belirtilen çevre koruma önlemlerinin gerçekleştirilebilmesini sağlamak için yatırımcıya teşvik kredisi ve vergi indirimleri gibi kolaylıkların sağlanması.
  • ÇED Raporu'nun hazırlanmasında değerlendirilmesinde görevli teknik personelin yetiştirilmesi.

-ced-uygulamasi.JPG

  • Çevre sürecine hem halkın katılımını sağlamak hem de yatırımcıları bilgilendirmek üzere toplantıların yapılması ve medyanın kullanılması.
  • Faaliyetlerin rapor sonrası her aşamada izlenmesi için izleme ve ölçüm altyapısı gerekli.
  • Çevre Bakanlığı'na bağlı taşra teşkilatlarının geliştirilmesi.
  • Çevre standartları konusundaki çelişkiler ortadan kaldırılıp ihtiyaçlara göre revize edilmeli ve uygulanması sağlanmalıdır.

Ek olarak, şehirleşme ve sanayileşme politikaları da dikkate alınmalıdır. Bu önlemlerin tamamı uygulama bulursa, ekolojik faktörler daha az kirlenir. Hayvan ve bitki türleri daha az azalacak, doğanın dengesi sağlanacak ve insan sağlığı korunup daha sağlıklı bir toplum olacaktır. En önemlisi de kirlenen çevreyi temizlemek için yapılan maddi zarar minimize edilecektir.


Yükümlülüklerini Yerine Getirmeyen Faaliyet Sahipleri

ÇED Yönetmeliği’ne tabi olduğu halde yükümlülüklerini yerine getirmeyen faaliyet sahipleri bir takım yaptırımlarla karşı karşıya kalacaktır. Düzenlenen bazı maddeler ile de bu durum yazılı bir şekilde hukuki boyutta kontrol altına alınmıştır. 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. Maddesinde; “Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler.” ibaresi yer almaktadır. Ayrıca, Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça, bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.

ced-yonetmeligi.png


ÇED Olumlu Değildir ve ÇED Gerekli Değildir Kararı

Çevresel etki değerlendirmesi yönetmeliği ek-1 listesinde yer alan veya ek-2 listesinde yer alıp çevresel etki değerlendirmesi gereklidir kararı verilen faaliyetler ÇED yönetmeliğinin ek-3’ünde yer alan formata göre bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşlara ÇED raporu hazırlatmakla yükümlüdür.Çevresel etki değerlendirmesi yönetmeliği ek-2 listesinde yer alan faaliyetler ise  bulunduğu ile göre o ilin valiliğine yada bakanlığa ek-4’de yer alan formata göre proje tanıtım dosyası hazırlamak ve sunmakla yükümlüdürler.

cevresel-etki-degerlendirmesi-yonetmeligi.jpg

Önerilen İçerik;

 Geri Dönüşüm Neden Önemlidir?

NeOldu.com / Sosyal Fayda

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
İLGİLİ HABERLER
BENZER HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.