• DOLAR6,11890.29
  • EURO7,19570.24
  • ALTIN236,337-0.35
  • BIST99.7050.16

Büyülü Çember: Erbane

Büyülü Çember: Erbane

Derisinin kasnağa gerildiği, kasnağı güneşi,halkaları rüzgarı temsil eden bir dünyadır erbane.

Haber güncelleme tarihi 18.05.2017 17:25

Erbaneyle karşılaşmam Kadıköy’ün sokak müzisyenlerinin daimi yeri olan timsah heykelinin olduğu meydanda oldu. Bir sesten bu zamana kadar bu denli büyülendiğimi hatırlamıyorum desem yalan olmaz.

2012 yılında bundan tam üç yıl önce şu an gibi hatırlıyorum o sesi. Meydana biraz daha yaklaştığımda içindeki halkaların sesi beni çepeçevre sarmıştı. O sırada o kadar kalabalık meydanda sanki sadece ben erbaneyi çalan kişinin elleri ve halkalar ve halkaların sesleri  elin her vuruşundaki o çığlık, uzaktaki dost,ruhumdaki rahatlama ,parmak uçlarıma kadar vücudumun karıncalanmasını unutamam.erbane,def-001.jpg

Sanki bütün hayat durmuş , çocukların oynadığı  buz ateş oyunu var ya işte tam öyle. Herkes buz halinde donmuş sadece erbanin sesi ve ben ateş halinde hareket halindeydik  o bana bir şey anlatıyordu da ben uzun zamandır görmediğim bir dostumun dilini unutmuşum anlamdırmaya çalışıyordum. 

O gün o an ben onu elime alıp onla konuşmaya,onu çalmaya söz verdim. Kadıköy’de karşılaştığım grubun adı Simurg’du . Erbane çalan kişinin adı Faysaldı ve bir şekilde ona ulaştım ve bu büyülü çemberi öğrenmeye başladım. Erbaneyle tanışma hikayem kıssadan hisse böyledir ve neden mi bu kadar bahsettim diye kendime sorduğumda çünkü çok  etkilendim  ve sır gibiydi pek az kimseler tarafından bilinmekteydi.Öğrenmek  isteyen bu büyülü çemberi eline almak isteyen olursa diye şimdi biraz da size erbanenin  tarihinden bahsedelim.

M.Ö Mezopotamya da yaşayan halkın içinde kadınların yaydığı bir kültürdür. Kürt , Arap, Süryanilerin düğünlerinde dinsel törenlerinde erbane çalınır.

erbane-halkalari.JPG

Ortadoğu ve Asya’da yaygın olan bu çalgı Türkiye’nin genelde doğu bölgesinde yöresel olarak bilinen bir enstrümandır.

Erbane yörelere göre; daf, def, tef ,arbane, erbane, erbani gibi değişik şekillerde isimlendirilir.Erbane bir doğu çalgısıdır.Melodiyle değil ritimle çalınır.Ritim enstrümanıdır.

İki çeşidi vardır biri suni deri yeni başlayanlar için daha elverişli olan bir de gerçek hayvan derisinden (keçi v.b) yapılan erbaneler.

erbane-calan-kadin-004.jpg

Gerçek deri ile yapılmış olanlar ortam ısısına bağlı olarak gevşeyebilir veya gerginleşebilir, gerçek deri ile yapılmış erbaneyi çalmadan önce ocak üstünde dairesel el hareketiyle eli enstrümanın her alanında eşit şekilde gezdirerek ısıyı yayarak çalmaya hazır hale getirilir. Böylece deri genleşir, sertleşir ve daha net bir sesin çıkmasını sağlar.

Tabi ki ikisi arasında ses farkı zahmetine bakacak olursak hakiki deriden yapılanın sesi bir ayrıdır.

Erbaneyi bendir den ayıran noktası içindeki halkalardır. Halkalar erbanenin iç kısmında çerçeve gibi dizilidir. Erbane göğüs hizasında ,iki göğüs arasının tam ortası yani vücudun yarısını kaplayacak şekilde bir el alttan destekle diğer elde orta kısmından desteklenerek çalınır.

erbane-halkalari-003.jpg

İçindeki halkaların yukarı aşağı ve vuruşla birlikte deriye değdirilerek vurulmasıyla ritimler elde edilir.

Türkiye'de bu enstrümanı müziklerinde kullanan en bilindik grup Kardeş Türküler iken dünyada İranlı müzik grubu Kamkars Kardeşlerdir.

Erbaneden bahsetmişken Bahman Gobadi'nin yönetmenliğinde İran, Fransa, Avusturya, Irak'ın ortak yapımıyla yapılmış 2007 yayın tarihli  ''Half Moon'' filmini izlemeden geçmeyin.

half-moon-filmi-006.jpg

Çalarken veya dinlerken gözlerinizi kapatın umutlarınız, dinginliğiniz, öfkeniz hepsini aynı anda yaşayın ve bırakın bu ses sizi telkin etsin.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
İLGİLİ HABERLER
BENZER HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.