• DOLAR5,7140-0.22
  • EURO6,3303-0.14
  • ALTIN270,6840.36
  • BIST107.5290.64

Azospermi Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir

Azospermi Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir
28.03.201619:22

Azosperminin belirtileri var mıdır, türleri nedir, tanısı nasıl konur ve en önemlisi nasıl tedavi edilir, merak ediyorsanız haberimizde azospermi hakkında detaylı bilgiye ve merak ettiğiniz soruların cevaplarına ulaşabilirsiniz.

Haber güncelleme tarihi 04.04.2019 11:36

Azospermi Nedir?

Erkeklerde menide hiç sperm görülmemesi anlamına gelen azospermi, son yıllarda gelişen tedavi yöntemleri ile çok korkulan bir sorun olmaktan uzaklaşsa da azospermi tedavisinde %100 başarı henüz söz konusu değildir. Erkeklerin yaklaşık %1’inde, kısır erkekler içinde ise oran olarak %10­-15’inde görülen azosperminin çeşitli tedavi yöntemleri bulunur fakat menide çok az sayıda sperm bulunmasına ağır oligospermi denir ve bu durumda mikroenjeksiyon yöntemi ile yumurtaya sperm nakli mümkün olsa da azospermide menide hiç sperm bulunmadığından çözüm çok daha zor olmaktadır.

Azospermi

Erkekte infertiniteye (kısırlık) neden olan semende sperm olmaması durumu azoospermi, ya doğumda mevcut olan bir hastalık ile ya da yaşamın daha ileri bir döneminde ortaya çıkabilir. Ayrıca vazektomiden sonra da gelişebilir.

Azosperminin Nedenleri Nelerdir?

  • Klinefelter sendromu
  • Genetik bozukluklu hastalıklar
  • Baskılayıcı özellikteki bazı ilaçların kullanımı
  • Testislerin skrotuma inmemesi
  • Vas deferenslerin olmaması (spermleri seminal veziküllerden testise taşıyan ve spermlerin ejakülasyondan önce depolandığı kanal)
  • Kistik fibroz
  • Ergenliğin başlamasını sağlayan hormonlarda bozukluk
  • Cinsel yolla geçen enfeksiyonlar
  • Tüberküloz
  • Kasık bölgesindeki ameliyatlara bağlı olarak vas deferensin tıkanması
  • Testis hasarı

Azospermi Türleri Nelerdir?

Azospermia, menide hiç sperm bulunmaması durumudur ve azosperminin iki türü vardır;

  • Sperm üretildiği halde erkek üreme sisteminden vücut dışına sperm taşınamaz (obstrüktif)

Vücutta testis dokusunda üretilen spermler kanal sistemindeki tıkanıklık sebebiyle dışarıya atılamadığı ve tıkanıklığın vas deferens veya epididimde olabildiği durum olan obstrüktif azospermi, tüm vakaların %40‘ını oluşturur.

a-005.jpg

  • Sperm üretim sorunları (non-obstrüktif)

Tüm vakaların %60‘ını oluşturan non- obstrüktif azoospermiada, testis dokusunda sperm üretilemiyordur ve çoğunlukla hormonal dengesizlikler sonucudur.

Azospermi genel olarak tıkanıklığa bağlı olan ve olmayan olmak üzere iki grupta incelenir.

Tıkanıklığa Bağlı Azosperm

Tıkanıklığa bağlı azospermi şu sebeplerle gerçekleşebilir:

  • doğuştan sperm kanalarının bir bölümünün eksikliği,
  • genital enfeksiyonlar
  • cerrahi girişimler sonrası

Üretra dediğimiz idrar yoluna ulaşamayan spermler, bu yolda olan bir tıkanıklık sebebiyle atılamaz. Bu sebepler;

-Vazektomi: Spermin taşındığı vas deferens denilen kanalların bağlanmasıdır.

-Doğuştan vas deferens yokluğu: Böyle durumda erkekten genetik bazı testlerin de yapılması gerekir.

-Enfeksiyonlar: Özellikle seksüel geçişli bazı hastalıklar; klamidya, bel soğukluğu gibi...

Tıkanıklığa Bağlı Olmayan Azosperm

Tıkanıklığa bağlı olmayan azospemiler ise şu sebeplere bağlı olarak gelişebilir:

  • genetik bozukluklar,
  • testislerin doğuştan yukarıda kanallarda kalması,
  • testis torsiyonu,
  • bazı enfeksiyonlar ve radyasyon

Tıkanıklığa bağlı azospermilerde, kanalların açılması için bazı cerrahi girişimler denenebilse de cerrahi girişim sonucu başarı sağlanamayan hastalarda ve tıkanıklığa bağlı olmayan azospermilerde tedavi yöntemi, cerrahi yolla sperm elde edilmesi ve mikroenjeksiyon uygulanması olmaktadır. Cerrahi yolla elde edilen spermlerle aşılama veya normal tüp bebek uygulaması yapılabilse de başarı şansı düşüktür.

Azospermia Görülme Sıklığı Nedir?

Erkeklerin menilerinde çok az sperm olduğu veya hiç sperm olmadığı durum azospermia, genel erkek nüfusunun %2’sini etkiler fakat erkek infertilitesinin %10-20‘sini oluşturur.

Azospermi Belirtisi Var mıdır?

Azospermia’nin bir belirtisi yoktur. Meni büyük olasılıkla normal bir renk ve görünümde olur ve azospermi sadece sperm sayımı ile teşhis edilebilir.

Azospermi Tanısı Nasıl Konur?

meni-mikroskop.jpg

Dünya Sağlık Örgütü tarafından konulan kriterlere göre azospermi tanısı konması için en az iki meninin ayrı mikroskobik incelemesi yapılması gerekir ve bu hastalıkta sorun genellikle, sperm kanallarının açık olmasına rağmen testislerde olgun sperm üretiminin gerçekleşmemesinden ortaya çıkmaktadır. Bu şunlardan kaynaklanabilir:

  • Testis iç dokusundaki kusurlar
  • Sperm hücresi üretiminden sorumlu hormonların salgılanmasını sağlayan hipofiz bezindeki sorunlar

Tanısal Testler

En az 1 ay ara ile alınan meni örneklerinde sperm bulunmazsa azospermi tanısı konabilir. Bu hastalarda yapılması gerkenler:

  • testis muayenesi,
  • hormon tetkikleri 
  • ultrasonografidir.

Hastaların üroloji bölümünce değerlendirilmesi gerektiği gibi tüp bebek uygulaması öncesi bazı genetik testlerin yapılması önemli olduğundan önerilir. Y-kromozomunun AZfa, AZFb veya tüm AZF bölgesinde delesyon olan hastalarda sperm bulma olasılığı düşük olduğundan, bu hastanın tedaviye alınmaması önerilmektedir ve AZF delesyonu olan hastaların gebe kalması durumunda aynı bozukluğun doğacak erkek bebeklere de geçeceği hastaya anlatılmalıdır. Kromozom sayı bozukluğu olan hastalarda ise durum şu şekilde gelişir: Tüp bebekte elde edilen embryolara genetik tanı (PGD) uygulanır ve sadece sağlam embryolar verilir.

Azospermi Tedavisi Nasıldır?

Sperm üretimi sorununda mikrotese yöntemi uygulanarak, sperm üretilen kanallar belirlenir ve bu kanallar toplanarak, içinden sperm ana hücreleri olan, olgun sperm hücresine dönüşmemiş, kuyruksuz ve hareketsiz haldeki hücreler toplanır. 2 saatlik cerrahi bir uygulama olan mikrotese uygulaması sonrası, hasta genellikle taburcu edilir. Bir biyopside sperm bulunmaması kesin bir sonuç vermez çünkü boşaltıcı kanallarda tıkanıklık olduğu takdirde menisinde sperm görülmeyen bireylerde biyopsiyle sperm hücresi elde edilmektedir.

Azospermi hastalığın görüldüğü bireylerin %7'sinde genetik bozukluklar görülür ve bu durum alyuvar hücrelerinin incelenmesiyle teşhis edilir. Ayrıca tüp bebek uygulaması sırasında kromozom sayısının kontrolü sağlandığında genetik bozukluğun, bebeğe aktarılması önlenmiş olur.

Son yıllarda geliştirilen kök hücre teknikleri ile sperm hücresi üretimi gerçekleştirilebilmekte ve kısırlık vakalarının çoğu çözümlenebilmektedir.

azospermi-tedavisi.jpg

Azospermi tedavisinde, TESA TESE ve mikroTESE en fazla tercih edilen yöntemler iken non-obstrüktif azospermialarda ise tercih edilen yöntem mikroTESE ameliyatıdır.

Mikro TESE Ameliyatı Nedir?

  • Testis tek bir kesi ile tamamen açılır.
  • Doku mikroskop ile 20 kat büyütülerek sperm üretimi olan bölgeler tespit edilir ve doku örnekleri alınır. Başarı şansı daha yükselir ve daha fazla sayıda sperm elde etme mümkün olur.
  • Operasyon genel anestezi altında yapılır.
  • Mikro TESE operasyonu sonrasında hastalar anestezi etkisi geçinceye kadar müşahede altında tutulur ve sonra taburcu edilir.

Mikro TESE Ameliyatın Yararları

  • Erkeğin testisinden doku kaybı bu yöntemle daha az olmaktadır.
  • Operasyondan testisler en az zarar görmektedir.
  • Testosteron hormonu salgılanmasını minimal etkilemektedir.
  • Testis dokusunu çevreleyen kapsüldeki damar yapısının görülebildiği için testisi besleyen damarlara zarar vermeden kesi yapılmaktadır.

Mikro TESE Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Hastanın ameliyat sonrası evine giderken araç kullanmaması önerilir.
  • Ameliyat sonrası iki üç gün normal aktivasyonu azaltmaları önerilir.
  • Ameliyatttan 48 saat sonra pansumanın yenilenmesi gerekir.
  • Ameliyat sonrası 3. gün duş alınabilir.
  • Dikişler kendiliğinden yaklaşık bir haftada erir.
  • Ameliyat sonrası hastalara 10-15 gün sıkı külot (slip) veya suspansuar kullanmaları önerilir.
  • Ağır bedensel aktivite ve cinsel ilişki 15 gün içinde gerçekleşmemelidir.

mikro-tese-ameliyat.jpg

TESE Riskleri Nelerdir?

Hematom oluşumu

Testiste kanama olması ve bu kanın orda birikmesi olan hematom, TESE yapılan hastaların yaklaşık %50'sinde görülürken, mikroTESE yapılan hastaların %10-15inde görülmektedir ve bunun yanı sıra sadece iğne ile sperm alınan hastalarda da hematom oluşumu gözlenebilir.

Fibrosis

Testisten doku alınmasından sonra oluşan doku hasarının onarılması anlamındaki tıbbi süreçtir. Fibrosis gelişen yerlerde doku fonksiyonları bozulacağından bu süreç sonrasında testis fonksiyonları bozulabilir ve bu konudaki sınırlı sayıda çalışmada fibrosis oranının mikroTESEde çok daha az olduğu görülmüştür.

Testis Atrofisi

TESE sonrası, testis fonksiyonlarında ve testosteron düzeylerinde azalma olabilir. Azalan hormon düzeylerine bağlı olarak cinsel fonksiyonlarda da bozulma görülebilir. MikroTESE işleminde bu olasılık daha azdır. Yine de söylenebilir ki cinsel fonksiyonları etkileme olasılığı oldukça düşüktür. Bunun sebebi olarak da birkaç defa biyopsi alınan hastalarda bile cinsel fonksiyonlarda önemli bir bozukluk gözlenmemesi gösterilebilir fakat özellikle testis hacmi düşük olan hastalarda bu konuda dikkatli davranılması gerekir ve şunlar önerilir:

  • Olası olduğu kadar az doku alınması
  • MikroTESE uygulaması
  • Doku alma işlemi sırasında testisin damarlarına zarar verilmemesi

Azospermi Durumunda Nasıl Sperm Elde Edilir?

Azospermi tanısı konulan kişilere ilk olarak şunlar uygulanır:

  • fiziki muayene
  • laboratuvar tetkikleri

Bunun sebebi, spermleri taşıyan kanallar olan vas deferens kanallarının varlığının, fiziki muayene ile gösterilmesi gerekmesidir. Bu kanalların gelişimi böbrek gelişimiyle paraleldir. Bu yüzden teşhis için böbrekler kontrol edilir. Ayrıca kistik fibröz hastalarında da bu kanalların oluşumun gerçekleşmeyebilir. Bu tür hastalarda bazı yöntemlerle sperm elde edilebilir. Bu yöntemler;

  • PESA 
  • TESA
  • TESE

tese-.jpg

Testislerin normalden küçük olması, sorunun nedeni olarak görülebilir ve bu durumda ilk olarak yapılması gereken hormonal yapının kontrol edilmesidir. Kromozom kusurlarıyla beraber görülebilen bir durum olabileceği için genetik araştırma yapmak da gerekebilir. Hormonal sistem sorunları de duruma yol açabildiği gibi hipotalamus ve hipofiz bezlerindeki kusurlar, bu bezlerde tümör oluşumu da nedenler arasında sayılabilir. Sperm kanalları ve testis büyüklüğü normal olduğu takdirde yapılması gereken, meni ve FSH miktarının ölçülmesidir. Hipofiz bezi tarafından üretilen ve sperm gelişimini sağlayan uyarıcı bir hormon olan FSH miktarının normalin 2 katı olması ile sorunun kaynağının sperm üretimi olduğu anlaşılabilir ve azospermi tanısı koyabilmek için biyopsi yapılması gerekir.

CERRAHİ YOLLA SPERM ELDE EDİLME TEKNİKLERİ

Tıkanıklığa bağlı azospermi hastalarında sperm şu şekilde elde edilebilir:

  • Bir iğne ile epidimise girilerek (PESA)
  • Mikrocerrahi ile epididime girilerek (MESA)
  • Testise iğne ile girilerek (TESA)
  • Bu yöntemlerle sperm bulunmayan hastalarda tetsiten doku örnekleri alınarak (TESE)

Üretim Bozukluğuna Bağlı Azospermik Erkeklerde Testiste Sperm Yapımını Gösteren Bir Test Var mıdır?

Genetik bazı testler yapılabilir. Y mikrodelesyonunda bazı genlerin (AZFa ve AZFb bölgelerindeki genler) tamamının kaybı durumu haricinde, hiçbir test veya görüntüleme yöntemi, testiste sperm yapımı olup olmadığını göstermemektedir.

Sperm Üretim Sorunları

Testislerin kendi içindeki disfonksiyonu sebebiyle üretimi imkansız hale gelen spermleri üretmek için şunlar gerekir:

  • Testislerde uygun hücrelerin bulunması
  • Sperm üretimini tetiklemek için uygun hormonların salınması

Başarısız sperm üretiminin genellikle sebepleri;

  • Hormonal dengesizlikler veya Cushing Sendromu gibi bazı hastalıklar
  • Kriptorşidizm veya inmemiş testis, skrotum denilen torbalara testislerin inmemesi durumudur.
  • Vasküler Travma: Testise ya da damarlara gelen darbeler
  • Testisteki damarların genişlemesi yani varikosel 
  • Kemoterapi ve radyoterapi
  • Kromozom hastalıkları
  • Toksik maddeler, madde bağımlılığı, alkol

NeOldu.com / Özel Haber

UYARI!

Haberimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Herhangi bir sağlık sorunu karşısında mutlaka doktorunuza başvurunuz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
56
3
1
0
0
0
1
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡
  • Yorumlar 1
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır.
    İLGİLİ HABERLER
    BENZER HABERLER
    Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
    Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
    kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.