• DOLAR5,7738-0.03
  • EURO6,3613-0.23
  • ALTIN269,157-0.35
  • BIST103.9720.83

Atmosferin Katmanları ve Özellikleri

Atmosferin Katmanları ve Özellikleri
24.10.201916:57

Yerçekiminin etkisiyle dünyayı çepeçevre saran ve içerisinde; gaz ve buhar tabakasına “atmosfer” adı verilir. Bu yazımızda, atmosferin katmanları ve özellikleri hakkında bilgi vereceğiz.

Haber güncelleme tarihi 24.10.2019 17:27

Yerçekiminin etkisiyle dünyayı çevreleyen atmosferi oluşturan gazlar, genellikle gezegenin iç katmanlarından, yanardağların etkisiyle ortaya çıkmıştır. Bunun yanında gezegenin milyarlarca yıllık geçmişinden beri dış kaynaklardan da beslenmiştir. Atmosferde bulunan gazların yüzde 78’ini azot, yüzde 21’ini ise oksijen oluşturur, geriye kalan yüzde 1’lik kısmı ise karbondioksit, neon, helyum, kripton, ksenon, hidrojen gibi gazlardan oluşmaktadır.

Atmosferin Katmanları Nelerdir?

Atmosferin katmanları 5 başlık altında incelenir. Bunun nedeni ise Dünya’yı saran gazların bileşimlerinin ve yoğunluklarının birbirinden farklı olmasıdır. Peki, atmosferin katmanları nelerdir?

Atmosferin Katmanları

  1. Troposfer
  2. Stratosfer
  3. Mezosfer
  4. Termosfer
  5. Ekzosfer

Troposfer Nedir?

Dünyaya en yakın olan katman, troposferdir. Diğer katmanlardaki gaz yoğunluğuna göre daha fazla bir gaz yoğunluğuna sahip olan bu katman, yerçekiminin de etkisiyle Dünya’ya en yakın katmanı oluşturmaktadır. Troposfer katmanında Dünya’da gerçekleşen meteorolojik olaylar oluşur. Dünya için gerekli olan tüm gazların bulunduğu bu katman, Ekvator üzerinde yaklaşık 18 km. kalınlıktan oluşmaktadır.

Stratosfer Nedir?

Troposfer katmanının üzerinde yer alan Stratosfer katmanı, hava tutucu özelliği ile en önemli özelliğe sahiptir. Bu özelliğinin olmasından dolayı Dünya’da kalıcı hava kirliliği oluşmaktadır. Yaklaşık 55 km. kalınlığında olan Stratosfer katmanı hakkında yapılan ölçümlerle tabakanın sıcaklığının -50 derece olduğu tespit edilmiştir.

Mezosfer Nedir?

Stratosfer tabakasından sonra gelen mezosfer katmanının en büyük özelliği, sürtünmenin yüksek olmasıdır. Bu özelliğinden dolayı küçük gök taşlarının sürtünmeyle buharlaşarak kaybolması sağlanmaktadır. Yaklaşık olarak 85 km. kalınlığında olan mezosfer, kendi içerisinde iki bölüme ayrılmaktadır. Bunlar;

  1. Ozonosfer
  2. Kemosfer

Atmosferin ve katmanları

Ozonosfer Nedir?

Ozon gazlarının bulunduğu yer burasıdır. Bu özelliği sayesinde Güneş’ten gelen ultraviyole ışınları (UV ışınları) bu tabakada tutulur. Dünya için önemli bir koruyucu tabaka olmasından dolayı katmanlar içerisindeki yeri çok önemlidir.

Kemosfer Nedir?

Gazların iyonlara ayrışması işlemi bu katmanda gerçekleşmektedir. Güneş’ten gelen zararlı ışınların bir miktarı kemosfer katmanında yer alır.

Termosfer Nedir?

Atmosferin en kalın tabakalarından biri olan termosfer katmanı, mezosfer katmanından itibaren ortalama 400 km. kalınlığında olan bir katmandır. Bilim insanlarının yaptıkları ölçümlere göre katmandaki sıcaklık 1500 derece olarak hesaplanmıştır.

Ekzosfer Nedir?

Ekzosfer hakkında yapılan araştırmalar neticesinde tabakanın kesin sınırı tespit edilmemiştir. Ancak bununla birlikte, ekzsosfer katmanının sınırının atmosferin başlangıcından itibaren 10.000 km. yükseklikte olduğu düşünülmektedir. Dünya’yı en dıştan çevreleyen atmosferin dış tabakası olan ekzosferde yerçekiminin çok düşük olmasından dolayı burada yapay uydular bulunmaktadır. Bu katmandan sonra boşluğa geçiş sağlanmaktadır.

Atmosferin Özellikleri Nelerdir?

Atmosfer, gezegen için önemli bir yerdir. Burada yaşanacak muhtemel bir aksama, Dünya’nın büyük sorunlarla karşılaşmasına neden olur. Maddeler halinde sıralayacak olursak atmosferin özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz.

  1. Atmosfer; yer yuvarlağını çepeçevre saran gaz örtüsüdür. Meteoroloji, atmosferin bileşimi ve katları gibi fiziksel özelliklerini inceleyen bir daldır.
  2. Yerçekiminin etkisi, atmosferdeki gazların çeşitli yükseltilerde bulunmasını etkiler. Atmosferdeki gazları yerden yükseldikçe yoğunlukları azalar, yere yaklaştıkça yoğunlukları artar. Atmosfer hakkında yapılan araştırmaya göre toplam kalınlığının 10.000 km. dolaylarında olduğu tespit edilmiştir. Atmosfer, yerçekiminin bittiği yerde biter ve bundan sonra uzay boşluğu başlar.
  3. Atmosferde bulunan gazların yüzde 78’ini azot, yüzde 21’ini ise oksijen oluşturur, geriye kalan yüzde 1’lik kısmı ise karbondioksit, neon, helyum, kripton, ksenon, hidrojen gibi gazlardan oluşur. Yüzde 4’e kadar yükselen ve atmosferde önemli bir yere sahip olan su buharının (nem) miktarı, sıcaklık ve iklimlere göre değişiklik gösterir. Atmosferde sayılan bu gazlar dışında CO2 (% 0,03 kadar) ozon (O3), amonyak, kükürtlü asitler, toz, duman, is, bakteriler de bulunmaktadır.

O2, N, CO2 gibi ağır gazlar, yere yakın alt tabakalarda bulunur. Hafif gazlar ise üst tabakada yer alır.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
👏
👎
😍
😥
😱
😂
😡
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
BENZER HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 NeOldu.com
Burada yer alan yazılı ve görsel içerik, izinsiz olarak,
kısmen ya da tamamen kopyalanamaz başka yerde kullanılamaz.